• Zadzwoń do nas: 534 500 550
PL EN

Ekspert radzi - dyskalkulia
Objawy

Dyskalkulia przede wszystkim kojarzy się z trudnościami w szkole. Jednak osoby cierpiące na ten rodzaj zaburzenia zdolności matematycznych, borykają się z szeregiem problemów w życiu osobistym, zwłaszcza, jeśli nie nauczyły się metod radzenia ze swoim deficytem. Dyskalkulia rozwojowa, to zaburzenie zdolności wykonywania działań arytmetycznych. Szacuje się, że około 6 procent populacji posiada dysfunkcje tego rodzaju. Dawniej zaliczano również podobnie objawiającą się akalkulię, obecnie obie jednostki zostały rozdzielone w klasyfikacji chorób. Około 99 proc. osób cierpiących na dyskalkulię, nie jest świadomych swojego zaburzenia.

Podstawowe objawy dyskalkulii w życiu szkolnym:

  • nieumiejętność wykonywania podstawowych działań matematycznych (dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie),
  • trudności z dedukowaniem, analizowaniem, wyciąganiem wniosków z działań matematycznych,
  • silny stres, ataki nerwicowe spowodowane koniecznością nauki matematyki (wykonywanie działań, zadań itp.),
  • trudności z odczytywaniem i zapisywaniem liczb, numerów, znaków matematycznych, miar, dat i innych wartości liczbowych,
  • błędne przepisywanie z tablicy liczb i symboli matematycznych,
  • trudności z rozumieniem i stosowaniem pojęć i terminów (również miar, dat, symboli geograficznych itp.),

Podstawowe objawy dyskalkulii w życiu codziennym:

  • problemy z zapamiętywaniem licz, numerów i dat,
  • trudności z odczytywaniem godziny z zegara,
  • trudności w posługiwaniu się pieniędzmi i finansami oraz usługami bankowymi (np. kartą bankomatową),
  • trudności z gotowaniem, ze względu na używanie pojęć liczbowych,
  • problemy z prowadzeniem kalendarza,
  • trudności w korzystaniu z komunikacji miejskiej,
  • zaburzenia w orientacji przestrzennej i czasowej. (cały artykuł)

Przyczyna problemów z matematyką, test na dyskalkulię, ćwiczenia

Dyskalkulia – test diagnostyczny

Jeśli podejrzewasz, że u twojego dziecka może występować dyskalkulia, diagnoza powinna zostać wykonana w poradni psychologiczno-pedagogicznej. Specjalista weźmie pod uwagę wiele aspektów rozwoju dziecka, a być może dokona również diagnozy komputerowej. Dlatego w problemach, takich jak dyskalkulia, test online nie może być wyłączną metodą diagnostyczną. Przeprowadzona w gabinecie specjalisty diagnoza dyskalkulii będzie składała się z kilku etapów. Przeprowadza się testy osiągnięć umiejętności szkolnych (czytanie, pisanie, liczenie), testy inteligencji oraz testy zdolności specyficznych, istotnych w nauce czytania, pisania i liczenia.

Jakich zadań można się spodziewać?

  • Test Kalkulia III – pozwala na ocenę umiejętności liczenia (głównie dodawania) w zakresie 1-100 i określenie wieku matematycznego dziecka.
  • Trójkąt Liczbowy – dzięki niemu można zbadać umiejętność dodawania w określonym układzie przestrzennym.
  • Skala Wechslera dla dzieci – narzędzie służy do badania poziomu inteligencji u dzieci.
  • Test Nazywania Cyfr – szybkie odczytywanie pięciocyfrowych układów.
  • Wzrokowo-Słuchowy Test Powtarzania Cyfr – służy do badania pamięci fonologicznej krótkotrwałej, jest pomocny w określaniu typy dyskalkulii.
  • Figura Złożona Raya – ten test na dyskalkulię polega na kopiowaniu przedstawionego wzoru geometrycznego na kartce, a następnie rysowaniu go z pamięci. Służy do oceny umiejętności wzrokowo-przestrzennych, pamięci roboczej i uwagi.

Dyskalkulię można złagodzić odpowiednimi ćwiczeniami, ale nie da się jej zwalczyć w stu procentach, dlatego u dorosłych to nadal spory problem – takie osoby mogą nie radzić sobie z szacowaniem ilości, dysponowaniem pieniędzmi i innymi czynnościami matematycznymi, które wykonujemy w codziennym życiu. Jeśli nie wiedzą, co to dyskalkulia, nie mają świadomości swojego zaburzenia, będzie im tym trudniej zrozumieć, skąd biorą się te problemy.  (cały artykuł)

Dyskalkulia czyli specyficzne zaburzenia umiejętności arytmetycznych

ŹRÓDŁO: EWA GŁĄBAŁA, PEDAGOG
Z definicji dyskalkulii można wywnioskować, że zaburzenie stanowi matematyczną wersję dysleksji. Z różnych względów bywa czasem traktowana jako „efekt uboczny” dysleksji. U. Oszwa (2008) uważa, że gdyby tak było, to wszystkie dzieci z dysleksją wykazywałyby trudności w matematyce. Tymczasem z raportów BDA, przytaczanych przez U.Oszwę wynika, że w grupie dzieci z dysleksją 40% ma poważne trudności z matematyką, 11% świetnie radzi sobie z matematyką, a 29% uzyskuje wyniki zbliżone do wyników dzieci nie mających dysleksji. Według Attwooda:

  • 10% dzieci z dysleksją doskonale radzi sobie z matematyką
  • 30% dzieci z dysleksją osiąga poziom umiejętności matematycznych zgodny z ich wiekiem i  możliwościami poznawczymi
  • 10% dzieci z dysleksją wykazuje trudności w matematyce wskutek problemów z pamięcią, wydłużających czas potrzebny  na opanowanie materiału.

Podstawowe formy dyskalkulii rozwojowej:

Wyróżniamy wiele typów dyskalkulii, ze względu na poszczególne obszary trudności (typologia według neurologa Ladislava Košč):
Dyskalkulia werbalna (słowna) – to trudność słownego wyrażania pojęć i zależności matematycznych, takich jak oznaczanie liczby i kolejności przedmiotów, nazywanie cyfr i liczebników, działań, symboli.
Dyskalkulia praktognostyczna (wykonawcza) – to zaburzenie zdolności manipulacji konkretnymi lub obrazowymi przedmiotami (palcami, piłkami, patyczkami).Dziecko nie jest w stanie ułożyć patyczków kolejno według ich wielkości, czy też wskazać, który z nich jest cieńszy, grubszy, czy tej samej wielkości.
Dyskalkulia leksykalna – to zaburzenie związane z nieumiejętnością czytania symboli matematycznych (cyfr, liczb, znaków działań matematycznych i zapisanych operacji matematycznych). W trudniejszym przypadku dziecko nie potrafi odczytać pojedynczych cyfr, czy prostych znaków matematycznych. W lżejszej postaci nie umie czytać liczb wielocyfrowych, szczególnie mających więcej niż jedno zero w środku, a także ułamków, kwadratów, pierwiastków, liczb dziesiętnych itd. W niektórych wypadkach zmienia podobne wyglądem cyfry: 3 zamiast 8, 6 zamiast 9 i odwrotnie, albo odczytuje w odwrotnym kierunku liczby dwucyfrowe, na przykład12 jak 21 itp.
Dyskalkulia graficzna – niezdolność do zapisywania symboli matematycznych, często współwystępująca z dysgrafią i dysleksją. W poważniejszych przypadkach uczeń nie jest w stanie napisać dyktowanych liczb czy nazw liczb. W łagodniejszym przypadku nie może napisać liczb dwu- czy trzycyfrowych. Pisze je niezgodnie z poleceniem, izoluje pojedyncze elementy, na przykład 1248 jako 1000 200 80 4 lub 1000 200 84, albo wymyśla własne sposoby zapisu.
Dyskalkulia ideognostyczna (pojęciowo-poznawcza) – to przede wszystkim  niezdolność rozumienia pojęć i zależności matematycznych oraz wykonywania obliczeń w pamięci. Uczeń nie jest zdolny do wykonywania w pamięci nawet prostych obliczeń, może potrafić odczytywać, czy przepisywać liczby, ale nie jest w stanie zrozumieć, co napisał czy przeczytał. Na przykład wie, że 9 = dziewięć i że należy napisać jako 9, ale nie wie, czy dziewięć to liczba „o jeden mniejsza niż 10” albo „3 razy 3”
Dyskalkulia operacyjna (czynnościowa) – to zaburzenie zdolności wykonywania operacji matematycznych. Dziecko zamienia operacje matematyczne w obrębie czterech podstawowych działań, na przykład wykonuje dodawanie zamiast mnożenia, odejmowanie zamiast dzielenia, może zastępować bardziej skomplikowane czynności prostszymi (np. 12+12= (10+10)+(2+2). Często uczniowie preferują pisemne wykonywanie obliczeń lub liczenie na palcach.

Uczenie się może sprzyjać zdobywaniu umiejętności matematycznych, ale przy braku predyspozycji uczeń nie jest w stanie zdobyć podstawowych umiejętności i wiedzy bez intensywnych i systematycznych ćwiczeń. (cały artykuł)

Co to jest dyskalkulia? – przyczyny, objawy, ćwiczenia

ŹRÓDŁO: ELELŻBIETA WIKA, PEDAGOGIKA SPECJALNA – PORTAL DLA NAUCZYCIELI
Należy wyraźnie zaznaczyć, że dyskalkulii nie towarzyszą żadne anomalie w zakresie ogólnych funkcji umysłowych. Przeciwnie, omawiany syndrom rozpoznaje się u dzieci o normalnej lub ponadprzeciętnej inteligencji, prawidłowo funkcjonujących w roli uczniów. Nie wszystkie trudności w liczeniu mają znamiona dyskalkulii. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że termin ten odnosi się jedynie do dziecka wykazującego wiek matematyczny wyraźnie niższy od wieku jego rozwoju umysłowego.

Najczęściej występujące u uczniów objawy dyskalkulii:

  • zaburzenia orientacji w schemacie relacji przestrzennych;
  • zakłócenia wyobraźni przestrzennej;
  • trudności z określaniem położenia przedmiotów względem siebie;
  • kłopoty z porównywaniem figur geometrycznych i ich cech: położenia, proporcji, wielkości, odległości, wysokości;
  • błędne nazywanie kierunku i zwrotu wektorów;
  • problemy z odczytywaniem danych prezentowanych w układzie współrzędnych;
  • trudności z analizą dwóch rysunków, wykresów jednocześnie;
  • problemy z rozumieniem pojęć związanych z wagą, przestrzenią, kierunkiem, czasem;
  • mylenie kształtów figur geometrycznych;
  • problemy w orientacji na kartce papieru (kłopoty z poleceniami: narysuj kwadrat po prawej stronie, rozwiąż zadanie na dole strony);
  • pomijanie przestrzeni pomiędzy liczbami (np. 9 17 jest odczytane jako dziewięćset siedemnaście);
  • mylenie, podczas odczytywania lub zapisywania, podobnie wyglądających liczb, liter, symboli;
  • niewłaściwe stosowanie dużych i małych liter w zapisach jednostek i symboli;
  • trudności w rozpoznawaniu, używaniu symboli związanych z obliczeniami (dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia);
  • trudność z czytaniem liczb wielocyfrowych, szczególnie tych, w których występuje zero;
  • błędne odczytywanie liczb – np. od tyłu;
  • zapisane symbole, cyfry mogą być odwrócone (zapis lustrzany);
  • problemy z kopiowaniem liczb, obliczeń, figur geometrycznych;
  • trudności z zapamiętaniem, co oznacza dany skrót, symbol we wzorze;
  • mylenie indeksów górnych i dolnych (potęgi, pierwiastki);
  • gubienie liter, cyfr, znaków działań przy odczytywaniu i zapisywaniu wzorów, działań;
  • niedokończanie wyrażeń, wzorów, działań;
  • błędne odczytywanie zapisów i wzorów matematycznych
  • problemy z rysowaniem figur i brył geometrycznych;
  • problemy z przecinkami przy zapisie liczb dziesiętnych;
  • trudności z oceną wartości miejsca dziesiętnego liczby;
  • trudności z prawidłowym umieszczaniem liczb w kolumnach;
  • błędy w przenoszeniu, dodawaniu wyników częściowych; trudności z odczytywaniem wyników pomiarów, wykresów, tabel;
  • niedokładności pomiaru długości odcinków;
  • chaotyczny zapis operacji matematycznych (np. zapisy działań w różnych miejscach);
  • trudności z powiązaniem terminów matematycznych z ich skrótami;
  • trudności w uczeniu się tabliczki mnożenia;
  • trudności w planowaniu, organizowaniu, kontynuowaniu matematycznych procesów (rozwiązywaniu zadań tekstowych);
  • trudności ze zrozumieniem języka matematycznego, nawet przy dobrej umiejętności czytania;
  • problemy z przywołaniem z pamięci liczb, obliczeń, kształtów geometrycznych;
  • problemy z rozumieniem pojęć: dużo, więcej, najwięcej, mało, mniej, najmniej;
  • problemy z rozumieniem pojęcia ilości, gdy liczby są używane w połączeniu z jednostkami (np. 100 metrów);
  • problemy z określaniem relacji i zależności pomiędzy jednostkami miar (centymetr, metr, kilometr);
  • mylenie, w trakcie rozwiązania zadania, jednostek danej miary;
  • zapominanie wzorów matematycznych;
  • problemy z zastosowaniem matematyki w zadaniach praktycznych;
  • trudności z uszeregowaniem liczb ze względu na ich wartość;
  • problemy z liczeniem wstecz;
  • sztywność myślenia – niemożność wybrania właściwej strategii w rozwiązaniu problemu i w zamianie strategii na inną, jeśli uprzednio wybrana jest nieskuteczna;
  • problemy z następstwem kolejnych kroków w zadaniach matematycznych;
  • problemy z przechodzeniem od konkretów do abstrakcyjnego myślenia, do symboli matematycznych;
  • trudności z doborem odpowiedniej operacji matematycznej w celu rozwiązania zadania;
  • problemy z zapamiętaniem kolejności operacji potrzebnych do wykonania zadania;
  • trudności z wyobrażeniem sobie treści zadań;
  • trudności w zapamiętywaniu wzorów, schematów, nazw figur;
  • problemy z przeprowadzaniem operacji w odmiennych kierunkach (zaczynanie od prawej strony w dodawaniu, odejmowaniu, mnożeniu, a od lewej w dzieleniu);
  • nieumiejętne przeliczanie i porównywanie jednostek czasu;
  • trudności w porządkowaniu elementów zbioru, w pojmowaniu zjawiska poprzedzania i następowania elementów wg ustalonego porządku;
  • trudności w zrozumieniu odwrotności działań rachunkowych;
  • wolne tempo, częste błędy w wykonywaniu prostych operacji rachunkowych w pamięci;
  • trudności w werbalizowaniu myśli (uczeń rozwiąże zadanie, ale nie potrafi opisać sposobu, w jaki to zrobił);
  • trudności w różnicowaniu wyrazów o podobnym brzmieniu (przyprostokątna, przeciwprostokątna, sześciokąt, sześcian);
  • kłopoty w posługiwaniu się ułamkami;
  • brak logicznego zapisu operacji matematycznych.

Dyskalkulia nie oznacza jedynie trudności w opanowaniu umiejętności matematycznych. Zaburzenie to może utrudniać także naukę innych przedmiotów: geografii, fizyki, chemii, a nawet historii, techniki, muzyki czy w – f.

Przykładowe objawy dyskalkulii poza lekcjami matematyki:

  • kłopoty z odczytywaniem czasu;
  • trudności z opanowaniem chronologii wydarzeń;
  • trudności w czytaniu mapy;
  • zaburzenia orientacji w terenie;
  • problemy z zapamiętaniem kolejności kroku tanecznego;
  • zapominanie ważnych dat dotyczących spraw osobistych;
  • problemy z wykonywaniem codziennych zadań  wymagających stosowania liczb, np. gotowanie posiłków;
  • brak zdolności do rozumienia symboli graficznych (np. znaki drogowe);
  • słaba koordynacja sportowa;
  • trudności w zapamiętywaniu reguł sportowych;
  • nienadążanie za szybko zmieniającymi się fizycznymi instrukcjami;
  • trudności w opanowaniu zapisu nutowego, wartości rytmicznych i terminologii muzycznej;
  • kłopoty ze znalezieniem odpowiedniej strony i zadania w podręczniku.

Dyskalkulia jest poważnym deficytem, nad którym trzeba dużo, systematycznie, konsekwentnie pracować. Dziecko z taką diagnozą powinno uczęszczać na zajęcia korekcyjno-kompensacyjne w szkole lub poradni psychologiczno-pedagogicznej oraz podejmować intensywną pracę samokształceniową w domu. (cały artykuł)

Jeśli obserwujesz u swojego dziecka lub u siebie objawy dyskalkulii, poproś o diagnozę w poradni psychologiczno-pedagogicznej

 

lista poradni psychologiczno-pedagogicznych

 

Przeczytaj o: DysgrafiaDysortografia, Opto-dyslekcja, Przetrwałe odruchy pierwotne